Cam korkuluk, balkon, teras, merdiven ya da galeri boşluğu kenarında dolgusu camdan yapılan korkuluktur. Yönetmelik cam için ayrı bir yükseklik koymuyor: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 38. maddesine göre korkuluk döşeme kotundan en az 1,10 metre yükseklikte olur ve boşluklarından 10 santimetreden büyük bir cisim geçmez. Camı ilgilendiren şart malzemede: korkuluk kırılmaz ya da kırıldığında dağılmayan bir malzemeden, insan çarpması dahil yükleri taşıyacak biçimde yapılır.
Korkulukta lamine cam kullanılmasının nedeni bu şart. Camın kalınlığı yönetmelikte yazmıyor, projeye göre hesapla bulunur. Sık duyulan 1 metre ise inşaat sürerken kurulan geçici korkuluğun ölçüsüdür.
Cam korkuluk çeşitleri
Cam korkulukları birbirinden ayıran şey camın nereden ve nasıl tutulduğudur. Zemin bazalı sistemde cam, döşemeye sabitlenen bir profilin (baza) içine alttan oturur ve orada sıkıştırılarak sabitlenir. Dikme yoktur, yan yana paneller arasında yalnız derz kalır. Baza boydan tek parça uzanabilir ya da kısa parçalar hâlinde aralıklı yerleştirilebilir.
Dikmeli sistemde camlar paslanmaz çelik ya da alüminyum dikmelerin arasına cam tutucularla yerleşir, üstte bir küpeşte olabilir. Spigot sistemde her panel, döşemeye ayrı ayrı sabitlenen kısa ayaklarla tutulur. Noktasal tutuculu sistemde cam, deliklerinden geçen cıvatalı tutucularla döşemenin yan yüzüne ya da duvara bağlanır.
RS-82 çerçevesiz cam korkuluk zemin bazalıdır. 15 ve 30 santimetrelik modüler baza parçalarıyla ya da 6 metreye kadar tek parça profille kurulur. İç ve dış mekânda, kot farkı olan kenarlarda kullanılıyor.
Cam korkuluk yüksekliği kaç cm olmalı?
Kural 38. maddenin ilk fıkrasında. Fıkra korkuluğu şu yerlerde mecburi tutuyor:
Balkonlar ve teraslar
Galeri boşlukları ve sahanlıkların boş kenarları
Birden fazla basamağı olan açık merdivenler ve rampalar
İstinat duvarlarının üstü, kot farkı 0,50 metreyi aşan bahçeler ve 1,10 metreden alçak bahçe duvarları
Alt kenarı, bulunduğu katın döşemesinden 0,90 metreden alçakta kalan pencereler
Bu yerlerin hepsinde korkuluk döşeme kotundan en az 1,10 metre yüksekliğe kadar çıkar ve "teknik gereklere ve standartlara uygun" yapılır. Pencere maddesi yere kadar inen pencereleri ve Fransız balkonları da kapsıyor. Madde 31 de merdivenlerin iki yanında, engellilere yönelik TSE erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte istiyor.
Teraslar için iki hüküm daha var. Teras çatı kullanıma açıksa 1,10 metre yüksekliğinde parapet ya da korkuluk zorunlu (madde 40). Binanın son katındaki açık teraslarda korkuluğun ve parapetin 1,10 metresi bina yüksekliğinden sayılmıyor (madde 38).
Yönetmelik uygulama imar planı bulunan alanları kapsıyor. Güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi'nde okunabilir: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği.
Ölçü döşeme kotundan alınır
Korkuluğun en üst noktası döşeme kotundan en az 1,10 metre yukarıda olmalı. Cam korkulukta bu nokta camın üst kenarıdır. Üstte bir küpeşte varsa küpeştenin üst yüzü sayılır.
Döşeme sonradan yükselirse korkuluk o kadar kısalır. Balkona ahşap deck ya da yükseltilmiş bir kaplama yapılacaksa 1,10 metre o son yüzeyden ölçülür ve korkuluk ona göre boylanır.
Zemin bazalı sistemde yükseklik iki parçanın toplamıdır: bazanın döşemeden yukarıda kalan kısmı ve camın bazadan dışarıda kalan kısmı. Camın boyu bu toplama göre belirlenir.
Boşluklarda 10 santimetre sınırı
Dördüncü fıkra korkuluğun, insanların düşmesine, kaymasına ya da yuvarlanmasına yol açacak boşluk içermemesini istiyor. Sınır da yazılı: yük altındaki şekil değişimi dahil, bir boşluktan en fazla 10 santimetre çapında bir cisim geçebilir. Yani korkuluk itildiğinde açılan aralık da bu ölçüyü aşmamalı.
Dikmeli ve çubuklu korkuluklarda bu kural dolgu aralığını belirler. Cam korkulukta boşluk iki yerde kalabilir: yan yana iki panelin arasındaki derzde ve camın alt kenarıyla döşeme arasında. Baza boydan uzanıyorsa camın alt kenarı baştan sona bazanın içindedir. Kısa baza parçalarıyla kurulan sistemlerde parçaların arasında, camın altında bir açıklık kalabilir. O açıklık da aynı sınıra girer.
Cam korkuluk kaç mm olmalı?
Yönetmelik bir kalınlık vermiyor. Üçüncü fıkra korkuluğun "kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeden ve insan çarpması dâhil, tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri ile" yapılmasını istiyor. Kalınlık bu yüklerle hesaplanır. Hesaba korkuluğun kullanılacağı yer, cam panelin ölçüleri ve camın nasıl tutulduğu girer.
RS-82'de 6+6, 8+8 ve 10+10 mm lamine cam kullanılıyor. 6+6, iki adet 6 mm camın aralarına konan bir ara katmanla birleştirildiğini gösterir. Cam bazaya PVC yataklama takozları ve alüminyum sıkıştırma kamalarıyla oturtulur, bağlantı elemanları paslanmaz çeliktir.
Hangi kombinasyonun kullanılacağını bu hesap belirler. Cosabella'nın teknik ekibi, proje yerine özel statik hesabı ve cam sehim kontrolünü mimari proje teknik destek kapsamında yapıyor.
Korkulukta lamine cam
Temperli cam ısıl işlemle sertleştirilir ve sıradan camdan yaklaşık dört kat dayanıklıdır. Kırıldığında ise küçük taneciklere dağılır. Tek kat temperli camdan yapılmış bir panel kırılırsa panelin yeri açık kalır.
Lamine camda iki ya da daha fazla cam, aralarına konan ince bir ara katmanla (çoğunlukla polivinil bütiral, kısaca PVB) birleştirilir. Cam kırıldığında parçalar ara katmana tutunur ve panel dağılmaz. Yönetmeliğin "kırıldığında dağılmayan malzeme" şartı korkulukta bu yüzden lamine camla karşılanır.
İki işlem birlikte de yapılabilir: temperli camlardan üretilen lamine cama temperli lamine denir. RS-82'de lamine ve temperli lamine seçenekleri var.
İş güvenliğindeki 1 metre balkon için geçerli mi?
Korkuluk ölçüleri konuşulurken geçen 1 metre ve 125 kilogram, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nden gelir. Yönetmeliğin yüksekte çalışma kuralları, inşaat sürerken platform kenarına kurulan korkuluğu tarif ediyor: platformdan en az 1 metre yükseklikte ve herhangi bir yönden gelen en az 125 kilogramlık yüke dayanan bir ana korkuluk, platforma bitişik en az 15 santimetrelik bir topuk levhası ve ikisinin arasında açıklığı 47 santimetreyi geçmeyen bir ara korkuluk.
Bu ölçüler inşaatta çalışanları korur. Binanın kalıcı korkuluğu imar yönetmeliğine göre yapılır: döşeme kotundan en az 1,10 metre ve en fazla 10 santimetrelik boşluk. Yönetmeliğin metni Resmî Gazete'de (5 Ekim 2013, sayı 28786).
Projede netleşecek bilgiler
Cam korkuluk için projede şunlar belirlenir: korkuluğun geçeceği yerler ve oralardaki bitmiş döşeme kotları, baza tipi (15 ve 30 santimetrelik modüler parçalar ya da 6 metreye kadar tek parça profil), cam kombinasyonu ve yüzey (eloksal ya da RAL toz boya). Çizimleri bu bilgilerle birlikte iletişim sayfasındaki e-posta adresinden ya da 0232 486 68 44 numaralı telefondan Cosabella'ya iletebilirsiniz.
